Leesbevorderingsnetwerken BoekStart de Bibliotheek op school BO/VO Tel mee met Taal
BoekStartde Bibliotheek op school PO/VOLeesbevorderingsnetwerken

Kunst van Lezen


Projectplannen, aanvragen, rapportages en brochures rond Kunst van Lezen zijn hier te vinden: algemeen en onderzoek.

 

Bekijk de introductiefilm over Kunst van Lezen.
Abonneer u op de strategische nieuwsbrief van Kunst van Lezen.

Click below for English:
- The Art of Reading, a Dutch reading promotion programme, Adriaan Langendonk & Ingrid Bon
- Increasing the impact of school-library cooperation, Kees Broekhof
- The Art of Reading, PowerPoint Presentation, Adriaan Langendonk

Logo Kunst van Lezen

Kunst van Lezen baseert zich op vier pijlers die samen het woord LEES vormen:

Kunst van Lezen in 2016-2018 onderdeel van Actieprogramma Tel mee met Taal

In maart 2015 hebben Minister Bussemaker (OCW), minister Asscher (SZW), staatssecretaris Klijnsma (SZW) en staatssecretaris Van Rijn (VWS) voor de komende drie jaar ruim € 50 miljoen uitgetrokken voor de bestrijding van laaggeletterdheid en voor leesbevordering via het actieprogramma Tel mee met Taal.

Volgens het kabinet is een goede taalbeheersing dé sleutel om mee te kunnen doen in de samenleving. Geen enkel kind mag meer opgroeien in een taalarme omgeving: ‘We moeten de estafette stoppen, waarbij laaggeletterde generaties binnen gezinnen elkaar het stokje blijven doorgeven en er groepen mensen zijn in de samenleving die niet mee kunnen doen.’ Met het actieplan Tel mee met Taal willen de bewindspersonen dat minstens 45.000 mensen hun taalbeheersing flink verbeteren en dat van een miljoen kinderen in de basisschoolleeftijd de taalvaardigheid en het leesplezier toenemen.

Voortzetting Kunst van Lezen
Kunst van Lezen (BoekStart en de Bibliotheek op school) is een belangrijk onderdeel van Tel mee met Taal. Dat komt tot uitdrukking in een van de twee hoofddoelstellingen van het plan: ‘In 2018 worden in totaal 1 miljoen jonge kinderen tot en met de basisschoolleeftijd bereikt met leesbevorderingsactiviteiten, zodat hun taalvaardigheid en leesplezier toenemen.’ Programma’s als BoekStart moeten ertoe leiden dat meer gezinnen boeken en lezen als een vast en onmisbaar onderdeel van de opvoeding zien. Hiermee kan laaggeletterdheid preventief bestreden worden. In het programma wordt verder benadrukt dat voorzieningen als Bibliotheken, wijkcentra en consultatiebureaus een belangrijke rol vervullen: taal leer je lokaal, zo is het motto. Het kabinet wil dat huisartsen, consultatiebureaus, peuterspeelzalen en scholen beter taalachterstanden gaan signaleren. Bibliotheken hebben een belangrijke spilfunctie met schrijf- en leesactiviteiten voor jong en oud. Het Actieplan Kunst van Lezen, uitgevoerd door Stichting Lezen en de Koninklijke Bibliotheek, wordt de komende drie jaar voortgezet. Kunst van Lezen wordt versterkt en in het hele land uitgevoerd. Verder is een pilot aangekondigd rond extra inzet bij ouders met een lage taalvaardigheid en hun kinderen. Voor deze pilot is € 0,5 miljoen per jaar beschikbaar. Voor het reguliere Actieplan Kunst van Lezen is net als de afgelopen jaren € 2,85 miljoen per jaar uitgetrokken. In totaal is daarmee de komende drie jaar ruim 10 miljoen euro uitgetrokken voor leesbevordering binnen Tel mee met Taal.

Inhoud Kunst van Lezen
Kunst van Lezen kent op dit moment drie programmalijnen:
· BoekStart (BoekStart voor baby's en BoekStart in de kinderopvang)
· De Bibliotheek op school (basis- en voortgezet onderwijs)
· Leesbevorderingsnetwerken op strategisch, beleidsmatig en uitvoerend niveau

Leesbevordering is het meest effectief bij een doorlopend aanbod van ondersteunende en bij het taalonderwijs aansluitende activiteiten. Leesbevorderingsbeleid kan het best worden vormgegeven in structurele en inhoudelijke samenwerking met belangrijke instanties zoals overheden, vakinstellingen, consultatiebureaus en onderwijsinstellingen. Plezier in lezen, bij voorkeur van cultureel waardevolle teksten, is een belangrijk vertrekpunt bij de programmalijnen. Stichting Lezen en de Koninklijke Bibliotheek (voorheen het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken) vervullen een coördinerende en uitvoerende rol waarbij zij gebruikmaken van de inzet en kennis van experts op het terrein van leesbevordering en onderzoek. Het uitvoeren van de activiteiten wordt door Bibliotheekorganisaties (zowel Provinciale Service Organisaties als basisbibliotheken) ondernomen in constructieve samenwerking met hun lokale partners zoals gemeente, voorschoolse educatie, onderwijs en jeugdgezondheidszorg. Nauwe contacten worden onderhouden met landelijke organisaties die een belangrijke rol spelen binnen de diverse programmalijnen zoals VOB, Bibliotheek.nl, VNG, Actiz, Stichting entoen.nu, MO-groep, PO-Raad en VO-Raad. Verder wordt afgestemd met Stichting CPNB, Schrijvers School Samenleving, Stichting Lezen & Schrijven en vakorganisaties binnen het boekenvak.

Korte historie Kunst van Lezen
in het voorjaar van 2008 schreef oud-minister Plasterk (OCW) aan de Tweede Kamer: ‘Over het enorme belang van lezen bestaat geen discussie. Lezen is een onmisbare vaardigheid in de samenleving.’ Dit luidde het begin in van het leesbevorderingsprogramma Kunst van Lezen. Oud-staatssecretaris Van Bijsterveldt (OCW) concludeerde in een brief in juli 2010: ‘Halverwege de eerste looptijd van het programma Kunst van Lezen constateer ik dat er de afgelopen twee jaar veel in gang is gezet. Uit wat in drie van de vier deelprogramma’s op kleine schaal is begonnen, zijn landelijk overdraagbare modellen ontwikkeld die thans de basis vormen voor succesvolle uitbreiding van activiteiten door het hele land.’

In 2012 werd bekend dat de projectsubsidie voor Kunst van Lezen tot 2016 (jaarlijks bijna 3 miljoen euro) officieel werd toegekend door voormalig staatssecretaris Zijlstra. Hij schreef in de toekenningsbrief: ‘Binnen mijn cultuurbeleid neemt cultuureducatie een belangrijke plaats in. Kunst van Lezen levert door zijn programmatische opzet een wezenlijke, aanvullende bijdrage aan de reguliere subsidieverstrekking aan culturele instellingen en scholen. Het programma versterkt tevens de maatschappelijke functie die Bibliotheken vervullen en ondersteunt daarmee de bibliotheekvernieuwing.’ In maart 2012 werd het Actieplan Kunst van Lezen 2012-2015 door Zijlstra aangeboden aan de Tweede Kamer. Het actieplan is opgesteld door Stichting Lezen en de Koninklijke Bibliotheek. Lees hier het volledige artikel op Bibliotheekblad.nl. Klik hier voor de volledige tekst van het Actieplan Kunst van Lezen 2012-2015.

OCW heeft in 2014 Kunst van Lezen positief geëvalueerd. Als basis voor de evaluatie heeft Kunst van Lezen in september 2014 een feitenrelaas aangeleverd. Op een A4 zijn de belangrijkste bereikcijfers over 2014 in kaart gebracht.

Voor de uitvoering van het programma was in 2008 1 miljoen euro beschikbaar, voor 2009 2 miljoen euro, voor 2010 en 2011 3 miljoen euro jaarlijks. In 2012 2,93 miljoen euro en in 2013, 2014 en 2015 2,85 miljoen euro jaarlijks.