Leesbevorderingsnetwerken BoekStart de Bibliotheek op school BO/VO Tel mee met Taal
BoekStartde Bibliotheek op school PO/VOLeesbevorderingsnetwerken
'Bibliotheek en school, een gouden combinatie!', verslag conferentie 29 mei31-05-2013

Conferentie Meer (voor)lezen, beter in taal in Utrecht toont meerwaarde van de bibliotheek

Op 29 mei organiseerden SIOB en Stichting Lezen (vanuit Kunst van Lezen) samen met Bibliotheek ServiceCentrum (BiSC) de conferentie Meer (voor)lezen, beter in taal. Doel van deze conferentie was het versterken van de samenwerking tussen bibliotheken, primair onderwijs en gemeenten op het gebied van leesbevordering. ‘Een gouden combinatie’, noemde gedeputeerde Mariëtte Pennarts die de conferentie opende, de samenwerking tussen bibliotheek en school. Op vragen van de dagvoorzitter Thomas van Dalen antwoordde ze: ‘Als er geen bibliotheek was geweest, was ik geen gedeputeerde geworden. De bibliotheek was voor mij een onuitputtelijke bron van informatie! Ik ben opgegroeid zonder TV, maar nu moeten bibliotheken concurreren met iPads et cetera.’ Ze is overtuigd van de waarde van de bibliotheek voor de ontwikkeling van kinderen. ‘Daarbij is samenwerking met scholen belangrijk, want via school bereik je de grootste doelgroep en kan je kinderen verleiden tot lezen en lenen.’

Deskundigheid en betrokkenheid
‘Meer lezen, beter in taal en betere kansen voor de toekomst.’ Dat is het motto van organisator van deze dag, Reinoud Jager van BiSC. ‘De bibliotheek kan hierin een belangrijke rol spelen. De kracht van de bibliotheek zit niet alleen in de collectie, maar ook in de deskundigheid en betrokkenheid van haar medewerkers. Die deskundigheid en betrokkenheid bij het leerproces van de leerlingen zie ik zowel bij leerkrachten als bij de medewerkers van de bibliotheek.’ In de verschillende presentaties en workshops van die middag kwam het belang van de leesconsulenten in de samenwerking tussen scholen en bibliotheken goed uit de verf.

De Bibliotheek op school als sleutel
Erno de Groot, directeur van de Bibliotheek Eemland, basisschooldirecteur Nico Klerk en Pim van den Berg, wethouder van de gemeente Amersfoort die tijdens de conferentie hun ervaringen deelden, bevestigden de woorden van Mariëtte Pennarts. Door de bezuinigingen was De Groot genoodzaakt om vestigingen te sluiten. Het landelijk ontwikkelde leesbevorderingsprogramma de Bibliotheek op school bleek een belangrijke sleutel om toch mensen in de wijk en kinderen op school te bereiken. In gesprek met de gemeente Amersfoort is dit programma in twee jaar tijd in 16 scholen uitgerold. ‘Gemeente, bibliotheek en school krijgen door deze samenwerking meer zicht op elkaar. De bibliotheek is een heel sterk merk en kan leesplezier faciliteren. Hoe? Niet door geld te steken in stenen, maar op de meest logische plek: de school’, aldus de wethouder.

Niet alleen boeken
‘Wat ik zo aantrekkelijk vind aan het programma van de Bibliotheek op school, is dat het meer is dan een bibliotheekcollectie in school.’ Een veelgehoorde mening tijdens de conferentie. Mariet Wolterbeek, directeur van de Bibliotheek Z-O-U-T, lichtte tijdens een workshop met leerkrachten van het primair onderwijs de verschillende bouwstenen van de Bibliotheek op school toe. Zij bood recentelijk alle basisscholen in haar regio een gratis nulmeting met de monitor van de Bibliotheek op school aan. De monitor levert een schat aan informatie over het leesklimaat op school in vergelijking tot onder andere het landelijk gemiddelde. Op basis van concrete cijfers en de ondersteuningsbehoefte van school ontstaat zo een solide basis voor een goede samenwerking tussen bibliotheek en school om het leesplezier van leerlingen te vergroten en de daarmee samenhangende leeropbrengsten.

Wetenschappelijk bewezen
Adriaan Langendonk, programmacoördinator van Kunst van Lezen, liet in zijn presentatie zien dat nationale en internationale studies aantonen dat de leesprestaties van Nederlandse kinderen achterblijven. BoekStart, het leesbevorderingsprogramma voor baby’s, is heel succesvol: ruim 95 procent van de bibliotheken doet inmiddels mee, en gemeenten, consultatiebureaus, kinderopvang en boekhandels zijn actief betrokken. Ook BoekStart in de kinderopvang zorgt ervoor dat jonge kinderen (0-4 jaar) volop in aanraking komen met boeken en lezen. Langendonk verwacht dat BoekStart - gekoppeld aan de doorgaande leeslijn - zal bijdragen aan een verbetering van de leesprestaties. Van de basisschoolleerlingen verlaat nu nog 25% de school met een taalachterstand van 2,5 jaar. Cijfers van Cito en de inspectie tonen wel een lichte verbetering vanaf 2010. ‘Zou dat komen door de uitrol van de Bibliotheek op school?’, vraagt Langendonk zich hardop af. Want door 15 minuten vrij lezen per dag leert een kind 1.000 nieuwe woorden per jaar.

In de volle aula van het Centraal Museum luisterden de genodigden ademloos naar het betoog van Kees Broekhof van Sardes waarin hij aangaf dat er bij kinderen van 0 tot 4 jaar veel winst valt te behalen op het gebied van woordenschat. Ook noemde hij het positieve verband tussen het lezen van boeken en de scores op taal, rekenen en studievaardigheden van de Cito-eindtoets. Daarna ging hij in op de resultaten van de monitor van de Bibliotheek op school. Van 30.000 leerlingen beschikken we inmiddels over tal van gegevens zoals de leesmotivatie, leesgedrag, leescultuur thuis en in de klas. Wetenschappelijke inzichten lardeert hij met citaten uit het boekje van Tosca Menten: Het Akropolis Genootschap en de slag om bladzijde 37. Een aanrader volgens Broekhof. En nog een tip: ‘Lees nooit een heel boek voor in de klas, doe een stukje om de belangstelling op te wekken.’

Impressie van de conferentie in Utrecht.

De conferentie werd georganiseerd als onderdeel van het programma Kunst van Lezen. Het ministerie van OCW investeert in het programma Kunst van Lezen, uitgevoerd door Stichting Lezen en de bibliotheeksector. BoekStart en de Bibliotheek op school zijn onderdelen van dit programma. De directies van de bibliotheken borgen deze programma’s door het opzetten van strategische leesbevorderingsnetwerken.

Lees hier meer over de andere provinciale conferenties 'Meer (voor)lezen, beter in taal.'

kunstvanlezen.nldebibliotheekopschool.nlboekstartpro.nl

Centraal Museum te Utrecht
Centraal Museum te Utrecht

Dagvoorzitter Thomas van Dalen met Mariëtte Pennarts, gedeputeerde van de provincie Utrecht
Dagvoorzitter Thomas van Dalen met Mariëtte Pennarts,
gedeputeerde van de provincie Utrecht

Adriaan Langendonk, programmacoördinator Kunst van Lezen
Adriaan Langendonk, programmacoördinator Kunst van Lezen

Thomas van Dalen met Nico Klerk (rechts), directeur OBS de Vlindervallei in Amersfoort en Erno de Groot (links), directeur de Bibliotheek Eemland
Thomas van Dalen met Nico Klerk (rechts), directeur
OBS de Vlindervallei in Amersfoort en Erno de Groot (links),
directeur de Bibliotheek Eemland

Thomas van Dalen met Natalie van Silfhout (rechts), leescoördinator OBS de Windroos in Amersfoort en Peet Koetsier (links), leesconsulent de Bibliotheek Eemland
Thomas van Dalen met Natalie van Silfhout (rechts),
leescoördinator OBS de Windroos in Amersfoort en
Peet Koetsier (links), leesconsulent de Bibliotheek Eemland

Thomas van Dalen met Pim van den Berg, wethouder gemeente Amersfoort
Thomas van Dalen met Pim van den Berg,
wethouder gemeente Amersfoort

Kopje koffie
Kopje koffie

Kees Broekhof, Sardes, over de relatie tussen lezen en Cito-scores
Kees Broekhof, Sardes, over de relatie tussen lezen en Cito-scores

Kees Broekhof, Sardes, over de Monitor de Bibliotheek op school, Meting 2012-2013
Kees Broekhof, Sardes, over de Monitor de
Bibliotheek op school, Meting 2012-2013

2Workshop Netwerken
Workshop Netwerken

Netwerken
Netwerken

Terug naar het overzicht