Leesbevorderingsnetwerken BoekStart de Bibliotheek op school BO/VO Tel mee met Taal
BoekStartde Bibliotheek op school PO/VOLeesbevorderingsnetwerken
Update Monitor de Bibliotheek op school21-02-2012

Eerste monitorronde
Monitor de Bibliotheek op school is het nieuwe digitale instrument waarmee de bibliotheek haar meerwaarde in de samenwerking met de school in kaart kan brengen. De monitor bestaat uit digitale vragenlijsten voor leesconsulenten, leerkrachten en leerlingen. Vorig jaar november is de monitor voor het eerst getest met een geselecteerde groep bibliotheken en scholen. In totaal hebben 22 bibliotheken en 74 scholen (440 leerkrachten en bijna 4.000 leerlingen) de vragenlijsten via het internet ingevuld.

Landelijk beeld
De eerste meetronde levert een schat aan gegevens op. Zo zien we dat het lezen in tegenstelling tot wat in de media veel wordt geroepen buitengewoon populair is onder basisscholieren. Een enorme meerderheid van meer dan 90 procent van de leerlingen geeft aan lezen leuk te vinden; en meer dan driekwart leest dagelijks of wekelijks voor zijn/haar plezier thuis een boek. Er zijn ook interessante gegevens over het leesbevorderende gedrag van leerkrachten. Veel leerkrachten lezen voor, maar andere vormen van leesbevordering vinden maar mondjesmaat plaats. En dat terwijl vrij lezen zo belangrijk is voor de taalontwikkeling! Leerlingen bevestigen dat zij maar weinig boekentips krijgen van leerkrachten. Ten slotte komt er ook een mooi beeld van de schoolbibliotheek en de leesconsulent uit de monitorinformatie naar voren. Bijna de helft van de deelnemende scholen heeft een schoolbibliotheek in huis met een collectie van gemiddeld 3,6 banden per leerling. In het licht van het landelijk gestelde streefcijfer van 5 is dat aan de lage kant. De schoolbibliotheek is duidelijk nog volop in ontwikkeling. Zij is overigens in goede handen, want het blijkt dat leesconsulenten in grote meerderheid hoog (hbo) tot zeer hoog (universitair) zijn opgeleid. Dat stemt optimistisch voor wat betreft de toekomstige ontwikkelingen.

Lokale samenwerking
De leesconsulenten die hebben deelgenomen aan de eerste ronde hadden in februari 2012 een scholingsbijeenkomst. Daar hebben Kees Broekhof van Sardes en Thomas van Dalen uitleg gegeven over de selectie en interpretatie van monitorgegevens over lokale samenwerking en de wijze waarop die effectief aan de leerkrachten van de school gepresenteerd kunnen worden. Opbrengstgericht werken is daarbij het devies, aansluitend op de cyclische werkwijze die op steeds meer scholen wordt gevolgd om de onderwijsresultaten te verbeteren. Volgens dezelfde uitgangspunten kan nu ook de opbrengst van de samenwerking tussen school en bibliotheek verhoogd worden.

Uitleengegevens
Een aardig voorbeeld van het lokale nut van de monitor is de informatie over uitleengegevens. Landelijk gezien vertoont het beeld van de uitleen geen grillige pieken of dalen. Er is wel een duidelijk verschil van meer dan 20 procent tussen de groep die het meest leent (groep 4) en de groep die het minst leent (groep 8), maar echte uitschieters zijn er niet (figuur 1). Lokaal kan dat echter heel anders uitpakken, zoals de afbeelding van school X laat zien (figuur 2). Daar is de uitleen in groep 6 opvallend hoog ten opzichte van de andere groepen. Door het landelijke beeld wordt bovendien duidelijk dat de uitleen in groep 7 en 8 uitzonderlijk laag is. Door het lokale en het landelijke beeld te vergelijken heb je dus iets in handen om beleid op te voeren: de uitleen in de andere groepen moet omhoog. En volgens de werkwijze van het opbrengstgericht werken, wordt daar direct een werkwijze aan verbonden: de leerkrachten van groep 7 en 8 gaan de succesvolle boekenkring van groep 6 bekijken en binnen een maand invoeren in hun eigen groep. Zo leidt de informatie van de monitor tot directe maatregelen ter versterking van het leen- en leesgedrag van de leerlingen.

Fig 1. Totaal aantal uitleningen alle deelnemende scholen
KvL_update_Monitor_BoS_pl1_nw.jpg

Fig 2. Totaal aantal uitleningen school X
KvL_update_Monitor_BoS_pl2_nw.jpg

Brede verspreiding

Momenteel wordt er hard gewerkt om de monitor gereed te maken voor de volgende ronde van gegevensverzameling. Die vindt plaats in het najaar van 2012. De monitor zal dan beschikbaar zijn voor alle bibliotheken en scholen in Nederland. Voorafgaand daaraan kunnen bibliotheken scholen al informeren met behulp van de demoversies.

We houden u op de hoogte van de ontwikkelingen rond de monitor.

Terug naar het overzicht